HIPOTEZA O SREĆI

U nedavno objavljenoj knjizi Hipoteza o sreći „Happiness Hypothesis“, profesor Džonatan Hajt (Johnatan Haidt) iznosi pretpostavke o faktorima koji doprinose sreći. Ovdje prenosimo detalje iz odličnog prikaza profesora Jana Ota.

U konceptualnom smislu knjiga je kombinacija mudrosti koje su proizašle iz različitih stadija ljudskog razvoja i savremenih dostignuća u psihologiji. Hajt koristi različite pristupe, teorijske i empirijske da raspravlja o ljubavi, promjeni našeg uma, potrazi za srećom, privrženosti, moralnosti i smislu života/življenja itd., a mi ćemo ovdje u kratkim crtama izložiti ključne elemente.

Čovjek je u svojoj suštini podijeljen između svoje racionalne strane, razuma, i emocionalne strane. Hajtova metafora za ovaj odnos su: jahač i slon. Ukoliko želi ovladati slonom, jahač ga mora trenirati i usmjeravati jer inače slon često podivlja i rezultat bude razaranje. To nikako ne znači da su emocije manje bitne, samo pokazuje koliko razornu moć one mogu imati ukoliko nisu kontrolisane. Da bi čovjek harmonično živio neophodno je da pronađe način da izbalansira potrebe slona i jahača.

Ukoliko je ostvarena ova ravnoteža imamo preduslove da u potpunosti ostvarimo svoju sreću što najvećim dijelom zavisi od naših stavova i pogleda na svijet. Veliki dio našeg odnosa prema životu zavisi od našeg genetskog materijala, ali se dio nas može uvijek poboljšavati kako bismo živjeli ispunjenije živote. Iz ovoga slijedi da naša sreća ‘S’ ne zavisi u potpunosti od naših biološki datih predispozicija ‘B’, odnosno ‘S’ je kompleksnije od izolovanog ‘B’. Ukoliko se prisjetimo nekih istočnjačkih učenja koja kažu da možemo istrenirati svoj um dobrovoljnim radom ‘D’. Kao što je biološka predispozicija nedovoljna, tako je i ovakvo učenje redukcionističko jer u krajnjoj liniji mnogo toga zavisi od okruženja u kojem smo stasali ‘O’. Iz toga Hajt izvodi zaključak da je magična formula za sreću: S = B + D + O.

Ukoliko formulu prevedemo u tekst dobijamo zanimljivu definiciju по којој je u prirodi sreće da zahtijeva adekvatno spajanje internih potreba čovjeka i vanjskih mogućnosti i kao takva može rasti na liniji između unutrašnjeg ja i okruženja.

Hajt posebnu pažnju pridaje značaju nedaća kroz koje kao pojedinci prolazimo u životu. Po njemu, nedaće pomažu ljudima da prepoznaju svoje lične snage i prodube društvene odnose. Nedaće mogu mobilizovativažne psihološke i društvene resurse što ima pozitivan odnos prema sreći, definisanju prioriteta u životu što kao posljedicu ima stvaranje ravnoteže između želja i mogućnosti.

Pitanja o svrsi ili smislu života, koja posmatra ljude sa strane, kao objekte, te svrsi u životu koji na život gleda iz unutrašnje perspektive, odnosno pozicije subjekta za Hajta su veoma jednostavna- njega interesuje samo subjektivni odnos prema životu, dok prvo stanovište potpuno ignoriše. On smatra da su ključni elementi za svrsishodan, ispunjen i srećan život faktori koji nam dolaze iz okoline – ljubav i rad. Hajt takođe smatra da nam o životnoj svrsi i sreći mogu ukazati naučnici i teolozi jer se ovi fenomeni mogu izolovano i empirijski posmatrati, te iz toga izvlačiti univerzalne zaključke potrebne za naše živote.

Ovo je samo donekle tačno jer svaki čovjek pojedinačno mora pronaći i osmisliti svrhu svog života kroz sagledavanje svojih temeljnih životnih vrijednosti. Svako od nas ponaosob može i mora donositi odluke o svrsi sopstvenog života.

Tweet

POGLEDAJ POVEZANE TEKSTOVE:

1. O VELIČINI, SREĆI I LJUBAVI Ljubav je nedorečena, uvek drugačija i nedefinisana. Ako bi neko...
2. O SREĆI – DEZMOND MORIS U knjizi “Šta je sreća” Dezmond Moris kaže da...
3. DAN GILBERT O SREĆI Fantastično predavanje Dana Gilberta o ‘sintetičkoj’ sreći na godišnjem...
4. O SREĆI Na podnožju brijega stoji tvoja kuća, uznosita i vedra izgleda,...
5. TRI ZANIMLJIVA OTKRIĆA O SREĆI   Zanimljivo: Istraživači su utvrdili da većina njihovih ispitanika...
6. O SREĆI…Matija Bećković Šta je sreća? Sreća je naći u vekni zrno...